اتو کشیدن یکی از روشهای رایج برای از بین بردن چروک لباسهاست، اما آیا می‌دانستید بعضی از لباسها در اثر تماس با اتو ممکن است تغییر رنگ دهند، برق بیفتند یا حتی بافت خود را از دست بدهند؟ برخلاف تصور رایج، همه لباسها به حرارت مستقیم و فشار اتو نیاز ندارند. بعضی پارچه‌ها با آویزان کردن، استفاده از بخار ملایم یا روشهای صحیح خشک کردن، بدون نیاز به اتوکشی صاف می‌شوند.
اگر می‌خواهید لباسهایتان ظاهر اولیه خود را حفظ کنند و مجبور نباشید به دلیل سوختگی یا آسیب به بافت پارچه آن‌ها را کنار بگذارید، لازم است بدانید چه لباسهایی را نباید اتو کرد و برای از بین بردن چروک آن‌ها از چه روش‌هایی استفاده کنید.
در این مقاله از مجله دازلیت، با لباسهای حساس به حرارت، علت آسیب‌پذیری آن‌ها و روشهای جایگزین برای صاف کردن چروک‌ها آشنا می‌شوید.
چه لباسهایی را نباید اتو کرد؟
مهم‌ترین نکته پیش از اتو کردن هر لباس، بررسی جنس پارچه و برچسب مراقبت آن است. برخی لباسها به‌هیچ‌وجه نباید اتو شوند و برخی دیگر فقط در دمای پایین یا با رعایت شرایط خاص قابل اتوکشی هستند.
۱. لباسهای دارای الیاف مصنوعی حساس به حرارت
لباسهایی که از الیاف مصنوعی مانند پلی‌استر، نایلون و اکریلیک تولید شده‌اند، ممکن است در برابر حرارت مستقیم اتو آسیب ببینند. میزان مقاومت این لباسها به نوع الیاف، ترکیب پارچه و روش تولید آن بستگی دارد.
استفاده از اتوی داغ روی این پارچه‌ها می‌تواند باعث تغییر شکل الیاف، برق افتادن سطح لباس، ایجاد لکه‌های براق یا حتی ذوب شدن بخش‌هایی از پارچه شود.
برای مثال، یک بلوز پلی‌استری نازک ممکن است با تماس کوتاه با کف اتوی داغ ظاهر اولیه خود را از دست بدهد. به همین دلیل، بهتر است ابتدا برچسب مراقبت لباس را بررسی کنید و در صورت مجاز بودن اتوکشی، از پایین‌ترین درجه حرارت توصیه‌شده استفاده کنید.
روش جایگزین: لباس را پس از شست‌وشو به‌آرامی صاف کنید و روی چوب‌لباسی قرار دهید. اگر همچنان چروک دارد، می‌توانید در صورت سازگاری با برچسب مراقبت، از بخارگر یا اتو با حرارت پایین و پارچه محافظ استفاده کنید.
۲. لباسهای چرمی، چرم مصنوعی و جیر
لباسهای چرمی و جیر از جمله مواردی هستند که نباید بدون بررسی دستورالعمل مراقبت، مستقیماً اتو شوند. این مواد نسبت به حرارت و فشار حساس‌اند و ممکن است پس از اتوکشی دچار تغییر بافت، ترک‌خوردگی، جمع‌شدگی یا آسیب به پوشش سطحی شوند.
در چرم مصنوعی، حرارت زیاد ممکن است پوشش پلاستیکی را نرم کند یا باعث جدا شدن و تغییر شکل آن شود. در جیر نیز فشار کف اتو می‌تواند پرزهای سطح را بخواباند و ظاهر مخملی آن را تغییر دهد.
روش جایگزین: لباس چرمی یا جیر را روی چوب‌لباسی مناسب آویزان کنید و اجازه دهید چروک‌های سطحی به‌تدریج باز شوند. برای چروک‌های عمیق، از روشهای توصیه‌شده سازنده یا خدمات تخصصی مراقبت از چرم استفاده کنید. قرار دادن لباس در معرض بخار مستقیم و شدید نیز توصیه نمیشود.
۳. لباسهای مخمل، کبریتی و پارچه‌های پرزدار
پارچه‌هایی مانند مخمل، کبریتی و برخی پارچه‌های پشمی یا پرزدار، سطح برجسته‌ای دارند که ظاهر آن‌ها را شکل می‌دهد. فشار مستقیم اتو می‌تواند پرزها را بخواباند یا فشرده کند و روی لباس خطوط براق و نامنظم ایجاد کند.
برای نمونه، اگر یک کت مخمل را مانند یک پیراهن نخی اتو کنید، ممکن است بخش‌هایی از آن صاف و بخش‌های دیگر براق شوند. این تفاوت در انعکاس نور، ظاهر لباس را نامرتب نشان می‌دهد.
روش جایگزین: ابتدا لباس را روی چوب‌لباسی آویزان کنید. اگر نیاز به صاف کردن چروک‌ها وجود داشت، دستورالعمل مراقبت آن را بررسی کنید. در برخی پارچه‌های مخمل، استفاده کنترل‌شده از بخار یا اتوکشی از پشت پارچه با تجهیزات مناسب امکان‌پذیر است؛ اما این روش برای همه انواع مخمل مناسب نیست.
۴. لباسهای بافتنی، پشمی و کشبافت
لباسهای بافتنی، ژاکت‌های پشمی و پوشاک کشمیر به مراقبت بیشتری نیاز دارند. فشار مستقیم اتو ممکن است شکل بافت را تغییر دهد، سطح لباس را بخواباند یا باعث کشیده شدن قسمت‌هایی از آن شود. حرارت نامناسب نیز می‌تواند به الیاف طبیعی یا ترکیبات مصنوعی موجود در لباس آسیب بزند.
در برخی لباسهای پشمی، ترکیب رطوبت، گرما و اصطکاک می‌تواند فرایند نمدی شدن الیاف را تشدید کند. این اتفاق ممکن است باعث تغییر اندازه و تراکم بافت شود.
روش جایگزین: لباس بافتنی را برای خشک شدن روی سطح صاف قرار دهید تا وزن آن باعث کشیده شدن پارچه نشود. برای رفع چروک نیز، در صورت مجاز بودن، از بخار ملایم بدون فشار مستقیم استفاده کنید. پیش از هر اقدامی، برچسب مراقبت لباس را بخوانید.
۵. لباسهای ابریشمی، ساتن و ارگانزا
ابریشم، ساتن و ارگانزا از پارچه‌هایی هستند که ظاهر آن‌ها به ظرافت سطح و نحوه انعکاس نور وابسته است. اتوکشی با دمای بالا یا فشار زیاد ممکن است باعث برق افتادن، تغییر رنگ، ایجاد لکه یا آسیب به ساختار پارچه شود.
در مورد ابریشم، برخی پارچه‌ها در اثر رطوبت موضعی نیز لکه‌دار می‌شوند. به همین دلیل، استفاده از بخار اتو یا مرطوب کردن مستقیم پارچه بدون بررسی دستورالعمل مراقبت می‌تواند نتیجه نامطلوبی داشته باشد.
روش جایگزین: لباس را روی چوب‌لباسی مناسب آویزان کنید. اگر چروک‌ها برطرف نشدند، از روش توصیه‌شده برای همان نوع پارچه استفاده کنید. در صورت مجاز بودن اتوکشی، حرارت پایین، پارچه محافظ و اتوکشی از پشت لباس می‌تواند احتمال آسیب را کاهش دهد.
۶. لباسهای ورزشی، لگ‌ها و پوشاک دارای الیاف کشسان
لباسهای ورزشی، لگ‌ها، مایوها و برخی لباسهای جذب از الیاف کشسان مانند الاستین، اسپندکس یا لایکرا ساخته می‌شوند. این الیاف برای حفظ انعطاف‌پذیری و فرم لباس طراحی شده‌اند، اما حرارت بیش از حد می‌تواند به خاصیت کشسانی آن‌ها آسیب برساند.
اگر یک لگ ورزشی یا لباس جذب را با اتوی داغ صاف کنید، ممکن است پارچه تغییر شکل دهد یا خاصیت کشسانی آن کاهش پیدا کند. این آسیب گاهی به‌راحتی قابل مشاهده نیست، اما پس از چند بار استفاده خود را نشان می‌دهد.
روش جایگزین: لباس ورزشی را پس از شست‌وشو به‌آرامی صاف کنید و مطابق دستورالعمل شست‌وشو خشک کنید. معمولاً آویزان کردن یا خشک کردن صحیح، برای مرتب ماندن این لباسها کافی است. در صورت وجود علامت منع اتوکشی، از اتو و بخارگر استفاده نکنید.
۷. لباسهای دارای چاپ، شبرنگ و طرح‌های حرارتی
تی‌شرت‌های چاپ‌دار، لباسهای دارای نوشته‌های پلاستیکی، طرح‌های انتقال حرارتی و برخی لباسهای شبرنگ به حرارت مستقیم حساس هستند. تماس کف اتو با این قسمت‌ها ممکن است باعث چسبیدن طرح به اتو، ترک خوردن چاپ، تغییر رنگ یا جدا شدن لایه تزئینی شود.
این موضوع درباره برخی لباسهای ورزشی و لباسهای دارای لوگو یا طرح برجسته نیز اهمیت دارد.
روش جایگزین: ابتدا برچسب مراقبت لباس را بررسی کنید. اگر اتوکشی مجاز است، لباس را پشت‌ورو کنید و از پارچه محافظ استفاده کنید تا کف اتو مستقیماً با طرح تماس نداشته باشد. در صورت وجود دستور منع اتوکشی، حتی اتوکشی از پشت نیز لزوماً ایمن نیست.
۸. لباسهای پولک‌دوزی‌شده، مهره‌دوزی‌شده و نگین‌دار
لباسهای مجلسی دارای پولک، نگین، مهره و تزئینات چسبی معمولاً به مراقبت ویژه نیاز دارند. حرارت اتو می‌تواند چسب نگین‌ها را ضعیف کند یا به تزئینات پلاستیکی آسیب برساند. فشار مستقیم نیز ممکن است باعث شکستن، جدا شدن یا تغییر شکل این اجزا شود.
علاوه بر این، برخی تزئینات هنگام تماس با کف اتو ذوب می‌شوند یا به آن می‌چسبند و به پارچه آسیب می‌زنند.
روش جایگزین: لباس را روی چوب‌لباسی مناسب قرار دهید و اجازه دهید چروک‌های سطحی به‌تدریج کاهش پیدا کنند. برای لباسهای مجلسی حساس، استفاده از خدمات تخصصی خشکشویی یا بخاردهی حرفه‌ای متناسب با جنس لباس، انتخاب مطمئن‌تری است.
از کجا بفهمیم یک لباس را نباید اتو کرد؟
مطمئن‌ترین راه برای تشخیص امکان اتوکشی، بررسی برچسب مراقبت لباس است. این برچسب معمولاً روی درز داخلی لباس، کنار یقه یا در قسمت داخلی کمر قرار دارد.
نماد اتو روی برچسب، اطلاعات مهمی درباره نحوه استفاده از حرارت در اختیار شما قرار می‌دهد.
| نماد اتو | مفهوم |
| اتو با علامت ضربدر | اتوکشی ممنوع است. |
| اتو با یک نقطه | اتوکشی با حرارت پایین، معمولاً حداکثر ۱۱۰ درجه سانتی‌گراد |
| اتو با دو نقطه | اتوکشی با حرارت متوسط، معمولاً حداکثر ۱۵۰ درجه سانتی‌گراد |
| اتو با سه نقطه | اتوکشی با حرارت بالا، معمولاً حداکثر ۲۰۰ درجه سانتی‌گراد |
| اتو با علامت ضربدر روی بخار | استفاده از بخار ممنوع است؛ در صورت مجاز بودن، اتوکشی باید بدون بخار انجام شود. |
این دماها حدود متداول مربوط به نمادهای مراقبت پوشاک هستند. دستورالعمل درج‌شده روی لباس و راهنمای دستگاه باید در اولویت قرار بگیرند.
نکته مهم: نبودن علامت منع اتوکشی به این معنا نیست که می‌توانید از هر درجه حرارتی استفاده کنید. اگر برچسب لباس ناخواناست یا جنس پارچه را نمی‌شناسید، بهتر است پیش از اتوکشی، روش کم‌خطرتر را انتخاب کنید.
چگونه بدون اتو چروک لباسها را از بین ببریم؟
اگر لباس شما به حرارت مستقیم حساس است، برای مرتب کردن آن چند روش جایگزین وجود دارد. انتخاب روش مناسب به جنس پارچه، شدت چروک و دستورالعمل مراقبت لباس بستگی دارد.
۱. آویزان کردن لباس روی چوب‌لباسی
برای بسیاری از لباسهای سبک، آویزان کردن بلافاصله پس از شست‌وشو و صاف کردن چروک‌های سطحی با دست کافی است. بهتر است لباس در محیطی با تهویه مناسب خشک شود.
۲. استفاده از بخارگر در صورت مجاز بودن
بخارگر می‌تواند برای کاهش چروک بعضی از پارچه‌های حساس مناسب باشد؛ با این حال، بخار نیز نوعی گرما و رطوبت ایجاد می‌کند و برای تمام لباسها بی‌خطر نیست. اگر برچسب لباس استفاده از بخار را ممنوع کرده است، از این روش استفاده نکنید.
۳. خشک کردن صحیح لباس
چروک‌های زیادی هنگام شست‌وشو و خشک شدن ایجاد می‌شوند. خارج کردن لباس از ماشین لباس‌شویی پس از پایان برنامه، باز کردن قسمت‌های جمع‌شده و آویزان کردن یا پهن کردن صحیح آن می‌تواند نیاز به اتوکشی را کاهش دهد.
۴. صاف کردن لباس با دست
در بعضی پارچه‌ها می‌توان پس از شست‌وشو، در حالی که لباس هنوز رطوبت مناسبی دارد، چروک‌های سطحی را با دست صاف کرد. البته نباید پارچه را بیش از حد کشید؛ به‌خصوص اگر لباس بافتنی یا دارای الیاف کشسان باشد.
آیا بخارگر جایگزین مناسبی برای اتو است؟
بخارگر لباس وسیله‌ای کاربردی برای کاهش چروک برخی لباسهاست و می‌تواند بدون تماس مستقیم کف فلزی با پارچه، ظاهر مرتب‌تری ایجاد کند. این ویژگی به‌خصوص برای لباسهایی که احتمال برق افتادن آن‌ها وجود دارد، مفید است.
با این حال، بخارگر را نباید راه‌حل مناسبی برای تمام لباسهایی دانست که اتوکشی آن‌ها ممنوع است. حرارت و رطوبت بخار ممکن است به بعضی از چرم‌ها، پوشش‌های مصنوعی، تزئینات چسبی و پارچه‌های حساس آسیب بزند.
اگر برای مرتب کردن لباسها به دنبال وسیله‌ای مناسب هستید، می‌توانید محصولات مرتبط با اتوکشی و بخاردهی لباس را در دازلیت بررسی کنید و با توجه به نوع لباسهایی که بیشتر استفاده می‌کنید، وسیله مناسب خود را انتخاب کنید. پیش از خرید نیز بهتر است قابلیت تنظیم بخار و دما و دستورالعمل استفاده از دستگاه را بررسی کنید.
اشتباهات رایج هنگام مراقبت از لباسهای حساس
حتی اگر جنس پارچه را بشناسید، بعضی اشتباهات ممکن است به لباس آسیب برسانند. برای جلوگیری از این مشکل، موارد زیر را در نظر داشته باشید:
- افزایش دما برای سریع‌تر شدن اتوکشی: حرارت بیشتر همیشه به معنی نتیجه بهتر نیست و ممکن است باعث سوختگی یا تغییر بافت پارچه شود.
- اتو کردن مستقیم روی چاپ و تزئینات: این کار می‌تواند طرح، نگین یا لایه‌های تزئینی لباس را خراب کند.
- استفاده از بخار برای تمام پارچه‌ها: بخار نیز برای برخی مواد و پوشش‌ها مناسب نیست.
- نادیده گرفتن برچسب مراقبت: دستورالعمل سازنده، راهنمای اصلی برای شست‌وشو، خشک کردن و اتوکشی است.
- آزمایش اتو روی قسمت قابل مشاهده لباس: اگر روش اتوکشی مشخص نیست، آزمایش روی قسمت بیرونی لباس ممکن است آسیب ماندگاری ایجاد کند.
آنچه در این مقاله گفته شد؛ لباسهایی که نباید اتو کرد؟
لباسهای چرمی و جیر، برخی الیاف مصنوعی حساس، پارچه‌های پرزدار، لباسهای کشسان، ابریشم ظریف و پوشاک دارای چاپ یا تزئینات حرارتی، از جمله لباسهایی هستند که باید در اتوکشی آن‌ها احتیاط کرد. البته نمی‌توان صرفاً بر اساس نام پارچه درباره همه لباسها حکم یکسانی داد؛ ترکیب الیاف و دستورالعمل مراقبت هر لباس اهمیت زیادی دارد.
برای جلوگیری از آسیب، پیش از اتوکشی برچسب لباس را بررسی کنید، از حرارت نامناسب بپرهیزید و در صورت نیاز از روش‌هایی مانند آویزان کردن، خشک کردن صحیح یا بخاردهی کنترل‌شده در صورت مجاز بودن استفاده کنید. همچنین، اگر می‌خواهید زمان کمتری صرف اتوکشی کنید، انتخاب لباسهای ضدچروک یا لباسهایی که نیاز به اتو ندارند می‌تواند گزینه مناسبی باشد. به این نوع پوشاک، لباس بدون نیاز به اتو نیز گفته می‌شود؛ هرچند میزان چروک شدن آن‌ها به جنس پارچه و نحوه نگهداری بستگی دارد.
شما چه تجربه‌ای در مراقبت از لباسهای حساس دارید؟ آیا تا به حال لباسی داشته‌اید که بر اثر اتوکشی برق افتاده، تغییر شکل داده یا آسیب دیده باشد؟ تجربه‌ها و راهکارهای خود را در بخش دیدگاه‌ها با ما و دیگر خوانندگان مجله دازلیت به اشتراک بگذارید.
هیچ دیدگاهی ثبت نشده است!
اولین دیدگاه را ثبت کنید