روشن نشدن جاروبرقی یکی از مشکلاتی است که ممکن است هنگام نظافت خانه با آن مواجه شوید. گاهی دستگاه پس از اتصال به برق هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد؛ گاهی هم در حین کار ناگهان خاموش می‌شود و دیگر روشن نمیشود. در چنین شرایطی، اولین احتمالی که به ذهن می‌رسد خرابی یا سوختن موتور است؛ اما واقعیت این است که روشن نشدن جاروبرقی همیشه به معنای سوختن موتور نیست و ممکن است علت آن به مشکلات ساده‌تری مانند خرابی پریز، قطعی سیم برق، فعال شدن محافظ حرارتی یا ایراد در کلید روشن و خاموش مربوط باشد.
برای پیدا کردن علت مشکل، بهتر است ابتدا نشانه‌های خرابی را بررسی کنید و سپس از موارد ساده و کم‌خطر شروع کنید. در بسیاری از مواقع می‌توان بدون باز کردن بدنه دستگاه، علت‌های احتمالی را محدود کرد؛ بااین‌حال، بررسی قطعات داخلی و اتصالات برقی باید به تعمیرکار متخصص سپرده شود.
در این مقاله از دازلیت، مهم‌ترین دلایل روشن نشدن جاروبرقی، روش‌های اولیه عیب‌یابی، علائم خرابی قطعات داخلی و راهکارهای جلوگیری از تکرار این مشکل را بررسی می‌کنیم.
قبل از عیب‌یابی، این موارد را بررسی کنید
پیش از آنکه سراغ موتور، برد الکترونیکی یا سایر قطعات داخلی بروید، بهتر است چند بررسی ساده انجام دهید. این کار به شما کمک می‌کند بدون صرف هزینه اضافی، احتمال وجود مشکلات ابتدایی را مشخص کنید.
- پریز برق: بررسی کنید پریز برق دارد و دوشاخه به‌درستی در آن قرار گرفته است. اگر پریز با کلید دیواری کنترل می‌شود، از روشن بودن کلید مطمئن شوید.
- سیم و دوشاخه: در حالت جدا بودن دستگاه از برق، سیم را از نظر بریدگی، له‌شدگی، تغییر رنگ یا آثار سوختگی بررسی کنید.
- داغ شدن دستگاه: اگر جاروبرقی هنگام کار ناگهان خاموش شده است، احتمال فعال شدن محافظ حرارتی وجود دارد.
- کیسه، مخزن و فیلترها: اگر پیش از خاموش شدن، مکش دستگاه کاهش پیدا کرده یا بدنه بیش از حد گرم شده است، وضعیت مسیر عبور هوا را بررسی کنید.
- علائم خطر: در صورت مشاهده دود، بوی سوختگی، جرقه یا داغ شدن غیرعادی دوشاخه، دستگاه را از برق جدا کنید و دوباره روشن نکنید.
توجه داشته باشید که برای بررسی پریز یا هر بخش دیگری، نباید به سیم آسیب‌دیده دست بزنید یا قطعات داخلی جاروبرقی را در حالت متصل به برق آزمایش کنید.
۱. قطع بودن جریان برق یا خرابی پریز
یکی از ساده‌ترین دلایل روشن نشدن جاروبرقی، نرسیدن جریان برق به دستگاه است. ممکن است پریز خراب باشد، فیوز مدار قطع شده باشد یا اتصال دوشاخه به پریز به‌درستی برقرار نشده باشد. در برخی خانه‌ها نیز پریز برق با یک کلید دیواری کنترل می‌شود و خاموش بودن آن باعث می‌شود جاروبرقی روشن نشود.
راهکار رفع مشکل:
۱. مطمئن شوید دوشاخه به‌طور کامل در پریز قرار گرفته است.
۲. اگر پریز نشانه‌ای از سوختگی، شل بودن یا آسیب ندارد، آن را با یک وسیله برقی سالم و کم‌مصرف بررسی کنید.
۳. در صورت امکان، جاروبرقی را به پریز سالم دیگری متصل کنید.
۴. اگر از محافظ برق یا چندراهی استفاده می‌کنید، از سالم بودن آن مطمئن شوید؛ البته دستگاه را به پریز دیگری وصل کنید، نه به پریز یا چندراهی مشکوک.
اگر پریز جرقه می‌زند، بوی سوختگی دارد یا بیش از حد گرم می‌شود، استفاده از آن را متوقف کنید و از برق‌کار کمک بگیرید.
۲. خرابی سیم برق یا دوشاخه جاروبرقی
سیم برق جاروبرقی به دلیل کشیده شدن، خم شدن مکرر، گیر کردن زیر پایه مبل یا جمع شدن نامناسب ممکن است آسیب ببیند. گاهی روکش سیم سالم به نظر می‌رسد، اما رشته‌های داخلی آن قطع شده‌اند و جریان برق به دستگاه نمی‌رسد.
یکی از نشانه‌های احتمالی این مشکل، خاموش و روشن شدن متناوب جاروبرقی یا قطع شدن عملکرد آن هنگام جابه‌جایی سیم است. البته این نشانه می‌تواند به خرابی سیم‌جمع‌کن یا اتصالات داخلی نیز مربوط باشد.
راهکار رفع مشکل:
- جاروبرقی را از برق جدا کنید و طول سیم و دوشاخه را از نظر آسیب ظاهری بررسی کنید.
- اگر بریدگی، له‌شدگی، تغییر رنگ یا آثار سوختگی مشاهده کردید، از دستگاه استفاده نکنید.
- سیم را برای پیدا کردن محل قطعی، در حالت روشن خم نکنید یا تکان ندهید.
- تعمیر یا تعویض سیم را به فرد متخصص بسپارید.
سیم آسیب‌دیده فقط باعث روشن نشدن دستگاه نمیشود؛ بلکه می‌تواند خطر برق‌گرفتگی و آتش‌سوزی ایجاد کند.
۳. خرابی کلید روشن و خاموش جاروبرقی
کلید روشن و خاموش وظیفه برقراری یا قطع جریان برق دستگاه را بر عهده دارد. اگر این کلید فرسوده شود یا اتصالات داخلی آن آسیب ببینند، ممکن است جاروبرقی با وجود سالم بودن پریز و سیم برق روشن نشود.
در بعضی مدل‌ها، کلید پس از استفاده طولانی‌مدت دچار استهلاک می‌شود. گاهی نیز دستگاه هنگام فشردن کلید هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد یا عملکرد آن به‌صورت نامنظم قطع و وصل می‌شود.
راهکار رفع مشکل:
ابتدا از سالم بودن پریز، دوشاخه و سیم برق از نظر ظاهری مطمئن شوید. اگر مشکل همچنان ادامه داشت، بررسی کلید پاور و اتصالات آن باید توسط تعمیرکار انجام شود.
باز کردن بدنه جاروبرقی یا آزمایش کلید با دستگاه متصل به برق، روش ایمنی برای عیب‌یابی خانگی نیست.
۴. داغ شدن بیش از حد موتور و فعال شدن محافظ حرارتی
اگر جاروبرقی چند دقیقه کار کرده و ناگهان خاموش شده است، ممکن است محافظ حرارتی دستگاه فعال شده باشد. این سیستم در بسیاری از مدل‌ها برای جلوگیری از آسیب دیدن موتور در اثر افزایش بیش از حد دما طراحی شده است.
عواملی مانند پر بودن کیسه، گرفتگی فیلترها، مسدود شدن خرطومی، استفاده طولانی‌مدت یا وجود ایراد در سیستم خنک‌کننده می‌توانند دمای موتور را افزایش دهند.
برای رفع مشکل چه کار کنیم؟
۱. دستگاه را خاموش کنید و دوشاخه را از پریز بیرون بیاورید.
۲. اجازه دهید جاروبرقی مطابق دستورالعمل سازنده خنک شود. زمان لازم در مدل‌های مختلف متفاوت است.
۳. کیسه یا مخزن زباله را بررسی کنید و در صورت نیاز آن را تخلیه کنید.
۴. فیلترها، خرطومی، لوله و سری جارو را از نظر گرفتگی بررسی کنید.
۵. پس از خنک شدن کامل و رفع علت احتمالی، دستگاه را دوباره امتحان کنید.
اگر جاروبرقی همچنان روشن نشد یا مرتباً بیش از حد گرم شد، احتمال وجود ایراد در موتور، فن خنک‌کننده، محافظ حرارتی یا قطعات دیگر مطرح است و باید بررسی تخصصی انجام شود.
۵. پر بودن کیسه یا مخزن و گرفتگی فیلترها
پر بودن کیسه یا مخزن زباله و کثیف بودن فیلترها معمولاً ابتدا با کاهش قدرت مکش خود را نشان می‌دهند. بااین‌حال، اگر جریان هوا به‌شدت محدود شود، دمای موتور ممکن است بالا برود و محافظ حرارتی دستگاه را خاموش کند.
در برخی مدل‌ها نیز نصب نادرست مخزن، کیسه یا فیلتر می‌تواند مانع عملکرد صحیح دستگاه شود. بنابراین اگر جاروبرقی پس از کاهش مکش خاموش شده است، بررسی این قسمت‌ها اهمیت دارد.
راهکار رفع مشکل:
- کیسه یک‌بارمصرف را در صورت پر بودن تعویض کنید.
- مخزن جاروبرقی‌های بدون کیسه را تخلیه و طبق دستورالعمل سازنده تمیز کنید.
- فیلترهای ورودی و خروجی هوا را بررسی کنید و در صورت نیاز آن‌ها را تمیز یا تعویض کنید.
- لوله، خرطومی و سری جارو را از نظر انسداد بررسی کنید.
- پس از شست‌وشوی فیلترهای قابل شست‌وشو، پیش از نصب مجدد اجازه دهید کاملاً خشک شوند.
نکته مهم این است که همه فیلترها قابل شست‌وشو نیستند. همچنین صرفاً پر بودن مخزن به این معنا نیست که علت روشن نشدن دستگاه حتماً همین مورد است؛ اگر مشکل برطرف نشد، باید سایر علتها بررسی شوند.
۶. گرفتگی خرطومی، لوله یا برس جاروبرقی
گاهی جاروبرقی پیش از خاموش شدن مکش ضعیفی دارد یا صدای آن تغییر می‌کند. در این شرایط، ممکن است جسمی خارجی، توده‌ای از مو یا پرز در خرطومی، لوله یا سری جارو گیر کرده باشد.
در مدل‌هایی که برس چرخشی دارند، گیر کردن مو و نخ دور برس یا خرابی تسمه نیز می‌تواند عملکرد برس را مختل کند. این مشکل لزوماً به معنای خرابی موتور اصلی نیست، اما در صورت ایجاد فشار بیش از حد ممکن است به خاموش شدن دستگاه یا فعال شدن سیستم حفاظتی منجر شود.
راهکار رفع مشکل:
۱. جاروبرقی را خاموش و از برق جدا کنید.
۲. خرطومی، لوله و سری جارو را از نظر وجود انسداد بررسی کنید.
۳. در مدل‌های دارای برس چرخشی، مو و نخ پیچیده‌شده دور برس را طبق دستورالعمل سازنده پاک کنید.
۴. اگر انسداد برطرف نشد یا صدای غیرعادی از موتور یا برس شنیده می‌شود، از وارد کردن اجسام تیز و فشار بیش از حد به قطعات خودداری کنید.
اگر جاروبرقی روشن می‌شود اما مکش ندارد، این مشکل با روشن نشدن کامل دستگاه متفاوت است و بهتر است ابتدا مسیر عبور هوا بررسی شود.
۷. خرابی سیم‌جمع‌کن جاروبرقی
سیم‌جمع‌کن وظیفه جمع کردن سیم برق را بر عهده دارد و در برخی مدل‌ها، اتصالات داخلی آن بخشی از مسیر انتقال برق به دستگاه هستند. فرسودگی کنتاکت‌ها، آسیب دیدن اتصالات یا خرابی مجموعه سیم‌جمع‌کن ممکن است باعث قطع جریان برق و روشن نشدن جاروبرقی شود.
اگر دستگاه هنگام باز و جمع کردن سیم به‌صورت متناوب خاموش و روشن می‌شود، احتمال وجود ایراد در سیم، کنتاکت‌ها یا مجموعه سیم‌جمع‌کن مطرح است.
راهکار رفع مشکل:
اگر سیم به‌درستی جمع نمیشود یا عملکرد دستگاه با تغییر وضعیت سیم مختل می‌شود، از کشیدن شدید سیم یا تلاش برای تعمیر قرقره خودداری کنید. بررسی و تعمیر این مجموعه به باز کردن دستگاه و رعایت اصول ایمنی نیاز دارد.
۸. خرابی زغال موتور جاروبرقی
در برخی جاروبرقی‌ها از موتورهای دارای زغال کربنی استفاده می‌شود. زغال‌ها به‌مرور زمان فرسوده میشوند و اگر طول آن‌ها به حد مجاز نرسد، تماس الکتریکی مناسب برقرار نمیشود. در نتیجه، موتور ممکن است روشن نشود، به‌صورت ناپایدار کار کند یا پیش از توقف کامل علائم غیرعادی نشان دهد.
جرقه غیرعادی، قطع و وصل شدن عملکرد یا تغییر صدای موتور می‌توانند از نشانه‌های احتمالی این مشکل باشند؛ اما این علائم به‌تنهایی برای تشخیص خرابی زغال کافی نیستند.
راهکار رفع مشکل:
بررسی زغال‌ها، نگهدارنده آن‌ها و کلکتور موتور باید توسط تعمیرکار انجام شود. در بعضی موتورها نیز زغال کربنی وجود ندارد؛ بنابراین پیش از تصمیم‌گیری درباره تعویض این قطعه، باید نوع موتور و علت اصلی خرابی مشخص شود.
۹. خرابی موتور جاروبرقی
موتور وظیفه ایجاد مکش را بر عهده دارد و خرابی آن می‌تواند باعث روشن نشدن دستگاه شود. بااین‌حال، نباید هر جاروبرقی روشن‌نشده‌ای را دارای موتور سوخته در نظر گرفت؛ زیرا مشکلات سیم‌کشی، کلید، سیم‌جمع‌کن و قطعات حفاظتی نیز می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
نشانه‌های احتمالی خرابی موتور عبارت‌اند از:
- ایجاد بوی سوختگی پیش از خاموش شدن دستگاه
- شنیده شدن صدای غیرعادی یا تغییر محسوس صدای موتور
- خاموش شدن ناگهانی و روشن نشدن مجدد
- مشاهده دود یا آثار سوختگی
- داغ شدن مکرر دستگاه با وجود تمیز بودن مسیر هوا
راهکار رفع مشکل:
در صورت مشاهده دود، بوی سوختگی یا جرقه غیرعادی، جاروبرقی را از برق جدا کنید و دیگر آن را روشن نکنید. تعمیرکار باید موتور و مدار برق‌رسانی را بررسی کند تا مشخص شود تعمیر موتور امکان‌پذیر است یا تعویض آن ضرورت دارد.
۱۰. خرابی برد الکترونیکی یا اتصالات داخلی
در جاروبرقی‌های مجهز به کنترل الکترونیکی، برد می‌تواند وظیفه کنترل سرعت، مدیریت عملکرد موتور یا هماهنگی بخش‌های مختلف دستگاه را بر عهده داشته باشد. خرابی قطعات الکترونیکی، آسیب دیدن مسیرهای مدار یا قطع شدن اتصالات داخلی ممکن است باعث شود دستگاه به فرمان روشن شدن پاسخ ندهد.
اگر پریز و سیم برق سالم هستند اما جاروبرقی روشن نمیشود، احتمال خرابی کلید، مدار تغذیه، برد یا اتصالات داخلی نیز مطرح است. در مدل‌های ساده‌تر ممکن است برد الکترونیکی وجود نداشته باشد؛ بنابراین این احتمال به ساختار دستگاه بستگی دارد.
راهکار رفع مشکل:
تشخیص خرابی برد به بررسی تخصصی و ابزار اندازه‌گیری نیاز دارد. تعویض برد بدون مشخص شدن علت اصلی، ممکن است هزینه اضافی ایجاد کند؛ به همین دلیل بهتر است ابتدا مسیر برق‌رسانی و قطعات مرتبط بررسی شوند.
اگر جاروبرقی روشن نمیشود، چگونه مرحله‌به‌مرحله عیب‌یابی کنیم؟
برای اینکه سردرگم نشوید، می‌توانید از این ترتیب استفاده کنید:
مرحله اول: بررسی برق ورودی
از سالم بودن پریز، اتصال دوشاخه و وضعیت محافظ برق مطمئن شوید. اگر پریز نشانه‌ای از سوختگی یا داغ شدن دارد، آن را آزمایش نکنید.
مرحله دوم: بررسی ظاهری سیم
در حالت جدا بودن دستگاه از برق، سیم و دوشاخه را از نظر آسیب ظاهری بررسی کنید. در صورت مشاهده هرگونه خرابی، از دستگاه استفاده نکنید.
مرحله سوم: توجه به زمان خاموش شدن
اگر جاروبرقی بلافاصله روشن نمیشود، احتمال مشکل در مسیر برق‌رسانی یا قطعات داخلی مطرح است. اگر پس از چند دقیقه کار خاموش شده، داغ شدن موتور و فعال شدن محافظ حرارتی نیز باید بررسی شود.
مرحله چهارم: بررسی مسیر هوا
در صورت کاهش مکش یا داغ شدن دستگاه، کیسه، مخزن، فیلترها، خرطومی و سری جارو را بررسی کنید.
مرحله پنجم: بررسی تخصصی
اگر موارد بالا مشکل را برطرف نکردند، بررسی کلید، سیم‌جمع‌کن، زغال موتور، برد و خود موتور را به تعمیرکار بسپارید.
توجه داشته باشید که برای آزمایش جاروبرقی نباید سیم آسیب‌دیده را خم کنید، بدنه را در حالت اتصال به برق باز کنید یا اتصالات داخلی را به‌صورت آزمایشی به یکدیگر متصل کنید.
جدول عیب‌یابی سریع جاروبرقی
| نشانه مشاهده‌شده | علت احتمالی | اقدام پیشنهادی |
| دستگاه هیچ واکنشی ندارد | قطع برق، خرابی سیم، کلید یا اتصالات داخلی | بررسی ایمن پریز و ظاهر سیم؛ در صورت ادامه مشکل، مراجعه به تعمیرکار |
| جاروبرقی پس از چند دقیقه خاموش می‌شود | افزایش دما یا فعال شدن محافظ حرارتی | جدا کردن از برق، خنک کردن دستگاه و بررسی مسیر هوا |
| دستگاه با حرکت سیم قطع و وصل می‌شود | آسیب سیم یا خرابی سیم‌جمع‌کن | توقف استفاده و بررسی تخصصی |
| مکش کم شده و بدنه داغ است | گرفتگی فیلتر، پر بودن مخزن یا انسداد مسیر هوا | بررسی و تمیز کردن قسمت‌های قابل دسترس |
| بوی سوختگی یا دود مشاهده می‌شود | احتمال خرابی موتور یا اتصالات برقی | قطع برق و خودداری از روشن کردن مجدد |
| دستگاه روشن می‌شود اما مکش ندارد | انسداد مسیر هوا یا مشکل در بخش مکش | بررسی کیسه، فیلتر، خرطومی و سری جارو |
| جاروبرقی با وجود سالم بودن پریز روشن نمیشود | خرابی کلید، سیم‌جمع‌کن، موتور یا مدار داخلی | عیب‌یابی تخصصی |
| برس چرخشی نمی‌چرخد | گیر کردن برس، خرابی تسمه یا موتور برس | بررسی برس در حالت جدا بودن دستگاه از برق |
این جدول برای محدود کردن علت‌های احتمالی است و جایگزین بررسی تخصصی قطعات داخلی نیست.
چه زمانی باید جاروبرقی را به تعمیرکار بسپاریم؟
اگر مشکل با بررسی پریز، سیم از نظر ظاهری، مخزن و فیلترها برطرف نشد، بهتر است از باز کردن بدنه دستگاه خودداری کنید. همچنین در شرایط زیر باید استفاده از جاروبرقی را متوقف کنید:
- سیم یا دوشاخه آسیب دیده است.
- از دستگاه دود یا بوی سوختگی بلند می‌شود.
- جرقه غیرعادی مشاهده می‌کنید.
- پریز یا دوشاخه بیش از حد گرم می‌شود.
- جاروبرقی مرتباً خاموش می‌شود یا پس از خنک شدن نیز روشن نمیشود.
- با روشن کردن دستگاه، فیوز یا کلید محافظ برق قطع می‌شود.
تعمیر به‌موقع می‌تواند از گسترش خرابی جلوگیری کند. در مواردی مانند خرابی موتور، برد، کلید پاور و سیم‌جمع‌کن، ابتدا باید علت اصلی مشخص شود تا درباره تعمیر یا تعویض قطعه تصمیم درستی گرفته شود.
چگونه از روشن نشدن مجدد جاروبرقی جلوگیری کنیم؟
با رعایت چند نکته ساده می‌توان احتمال بروز بسیاری از مشکلات رایج را کاهش داد:
- کیسه یا مخزن را پیش از پر شدن بیش از حد تخلیه کنید.
- فیلترها را مطابق دستورالعمل سازنده تمیز یا تعویض کنید.
- هنگام نظافت، مراقب باشید خرطومی و لوله مسدود نشوند.
- از کشیدن سیم با فشار یا بیرون آوردن آن بیش از حد مجاز خودداری کنید.
- سیم را به‌صورت ناگهانی نکشید و هنگام جمع کردن آن مراقب باشید.
- جاروبرقی را متناسب با نوع کاربری و زمان مجاز استفاده کنید.
- از جمع‌آوری مایعات با جاروبرقی معمولی خودداری کنید؛ مگر اینکه دستگاه مشخصاً برای این کار طراحی شده باشد.
- در صورت تکرار داغ شدن یا خاموش شدن ناگهانی، علت مشکل را بررسی کنید و صرفاً به خنک شدن دستگاه اکتفا نکنید.
نگهداری صحیح نه‌تنها به افزایش عمر موتور کمک می‌کند، بلکه باعث می‌شود دستگاه در طول زمان مکش مناسب‌تری داشته باشد.
آیا جاروبرقی عصایی انتخاب مناسبی برای نظافت روزمره است؟
اگر قصد خرید جاروبرقی جدید دارید، بد نیست علاوه بر مدل‌های مخزن‌دار و کیسه‌ای، جاروبرقی‌های عصایی را نیز بررسی کنید. این مدل‌ها معمولاً طراحی جمع‌وجور و استفاده آسانی دارند و برای نظافت سریع روزانه، تمیز کردن گوشه‌ها و دسترسی به فضاهای محدود می‌توانند انتخاب مناسبی باشند.
البته انتخاب مدل مناسب به متراژ خانه، نوع کف‌پوش، میزان استفاده و نیاز شما به قدرت مکش بستگی دارد. هنگام خرید جاروبرقی عصایی، به وزن دستگاه، مدت شارژدهی در مدل‌های شارژی، ظرفیت مخزن، قابلیت تمیز کردن فیلتر و دسترسی به قطعات مصرفی توجه کنید.
در دازلیت می‌توانید برای انتخاب محصول متناسب با نیاز خود، صفحه محصولات را بررسی کنید و مشخصات مدل‌های موجود را با یکدیگر مقایسه کنید.
خلاصه ای از دلایل روشن نشدن جاروبرقی
روشن نشدن جاروبرقی همیشه به معنای سوختن موتور نیست. قطع بودن جریان برق، خرابی سیم و دوشاخه، ایراد در کلید پاور، فعال شدن محافظ حرارتی و گرفتگی مسیر هوا از جمله علت‌هایی هستند که باید بررسی شوند. با شروع عیب‌یابی از موارد ساده و توجه به نشانه‌های دستگاه، می‌توان علت‌های احتمالی را محدود کرد و از تعمیر یا تعویض غیرضروری قطعات جلوگیری کرد.
اگر جاروبرقی پس از بررسی‌های اولیه همچنان روشن نمیشود، یا نشانه‌هایی مانند بوی سوختگی، دود و جرقه غیرعادی دارد، استفاده از آن را متوقف کنید و برای عیب‌یابی تخصصی اقدام کنید. همچنین اگر قصد خرید دستگاه جدید دارید، با توجه به نیاز و فضای خانه می‌توانید مدل‌های مختلف جاروبرقی، از جمله جاروبرقی‌های عصایی، را بررسی کنید تا انتخابی متناسب با سبک زندگی خود داشته باشید.
هیچ دیدگاهی ثبت نشده است!
اولین دیدگاه را ثبت کنید